Stan prawny 2026 · aktualizacja 30.10.2026
Ryczałt – dla kogo się opłaca?
Ryczałt to podatek od przychodu z niską stawką, ale bez odliczania kosztów. Opłaca się, gdy koszty są małe. Sprawdź, kto może go wybrać, kto nie może i kiedy liniowy albo skala zostawią Ci więcej.
Kto może wybrać ryczałt
- Jednoosobowa działalność oraz wspólnicy spółki cywilnej i jawnej, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 2 mln euro – w 2026 roku to 8 517 200 zł.
- Ryczałt wybierasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w roku (przy przychodzie w grudniu – do końca roku). Nowa firma wskazuje go we wniosku do CEIDG.
- Przekroczenie limitu w trakcie roku nie odbiera ryczałtu od razu – tracisz go od 1 stycznia kolejnego roku.
Kto nie może być na ryczałcie
- Apteki, kantory (kupno i sprzedaż wartości dewizowych) oraz handel częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.
- Producenci wyrobów akcyzowych – z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł.
- Usługi dla obecnego lub byłego pracodawcy, jeśli robisz to samo, co na etacie w tym lub poprzednim roku podatkowym.
Kiedy ryczałt się opłaca – przykład
15 000 zł przychodu netto miesięcznie, ryczałt 12% (IT), pełny ZUS bez chorobowego.
| Koszty / mies. | Ryczałt 12% | Liniowy 19% | Skala 12/32% |
|---|---|---|---|
| 500 zł | 10 346 zł | 9 792 zł | 9 800 zł |
| 3 000 zł | 7 846 zł | 7 866 zł | 8 325 zł |
| 6 000 zł | 4 846 zł | 5 491 zł | 5 997 zł |
Ta sama faktura, inne koszty – i inna najlepsza forma. Na ryczałcie wydatki nie obniżają podatku, więc im wyższe koszty, tym bardziej zyskuje liniowy i skala. Wpisz swoje kwoty w kalkulatorze →
Stawki ryczałtu według rodzaju usługi
| Stawka | Rodzaj działalności (przykłady) | Przykład |
|---|---|---|
| 17% | wolne zawody wykonywane osobiście, m.in. prawnik, doradca podatkowy, tłumacz, księgowy | Doradca podatkowy |
| 15% | doradztwo, reklama, usługi prawne i księgowe poza wolnym zawodem, część usług kreatywnych | Marketingowiec |
| 14% | opieka zdrowotna, architekci, inżynierowie, projektanci | Lekarz, pielęgniarka |
| 12% | usługi IT, w tym programowanie | Programista |
| 8,5% | pozostałe usługi, m.in. edukacja, fryzjer i kosmetyczka, naprawy, trening personalny | Fryzjer, kosmetyczka |
| 5,5% | produkcja i roboty budowlane | Budowlaniec |
| 3% | handel i gastronomia | Gastronomia |
Uproszczenie. O stawce decyduje rodzaj faktycznie wykonywanej usługi według art. 12 ustawy – szczegóły i wyjątki znajdziesz na stronach zawodów.
Czego nie dostaniesz na ryczałcie
- Odliczenia kosztów – podatek liczysz od przychodu. Przychód pomniejszysz tylko o składki społeczne i połowę zapłaconej składki zdrowotnej.
- Wspólnego rozliczenia z małżonkiem i ulgi na dzieci.
- Kwoty wolnej od podatku. Za to składka zdrowotna jest stała w trzech progach rocznego przychodu: do 60 000 zł – 498,35 zł, do 300 000 zł – 830,58 zł, powyżej – 1 495,04 zł miesięcznie.
Pytania o ryczałt
Kto może przejść na ryczałt?
Większość jednoosobowych firm i wspólników spółek cywilnych i jawnych, jeśli przychód w poprzednim roku nie przekroczył 2 mln euro (w 2026 r. to 8 517 200 zł). Wyjątkiem są m.in. apteki, kantory, handel częściami samochodowymi i usługi dla byłego pracodawcy.
Do kiedy wybrać ryczałt?
Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w roku. Jeśli pierwszy przychód przypada na grudzień – do końca roku. Nowa firma wybiera formę opodatkowania we wniosku do CEIDG.
Kiedy ryczałt się nie opłaca?
Gdy masz wysokie koszty: ryczałt liczysz od przychodu, więc wydatki nie obniżają podatku. Już przy kosztach rzędu 20% przychodu liniowy lub skala mogą zostawić więcej – zależy to od kwoty i stawki, więc przelicz swój przypadek.
Czy na ryczałcie rozliczę się z małżonkiem?
Nie. Ryczałt wyklucza wspólne rozliczenie z małżonkiem i ulgę na dzieci. Przy niższych dochodach rodziny może to przeważyć niską stawkę.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 8 i 12 (ISAP)
- Podatki.biz – limity PIT, CIT i VAT na 2026 r.
- Poradnik Przedsiębiorcy – przy jakich usługach nie można płacić ryczałtu
- Poradnik Przedsiębiorcy – stawki ryczałtu 2026
Szacunek, nie porada podatkowa. W razie wątpliwości skonsultuj się z księgowym albo wystąp o interpretację indywidualną.